zomersnoei

De afgelopen jaren is er in de gehele wereld veel aandacht geweest voor het loofwandbeheer in de wijngaard. De kwaliteit van de wijn kan sterk verbeterd worden door een goed loofwandbeheer uit te voeren. Wat wordt hiermee nu bedoeld?
De wijnstok bestaat uit een wortelgestel, een stam en scheuten. De scheuten die elk jaar vervangen worden, dragen de bladeren en de trossen. Voor een goede rijping hebben de bladeren en de trossen veel zonlicht nodig. Ten gevolge van een verwaarloosde loofwand ontvangen de bladeren te weinig licht en het microklimaat (het klimaat ter plekke van de trossen en de bladeren) wordt nadelig beïnvloed. Door te veel schaduwwerking wordt de fotosynthese minder en worden er dus minder suikers gevormd. Door een dicht gewas ontstaat er ook te veel vocht zodat schimmels meer kans krijgen. Hierdoor wordt de opbrengst kwantitatief en kwalitatief minder. Met loofwandbeheer worden de volgende zaken aangeduid:

·	wintersnoei die de toekomstige scheutdichtheid en positie bepaalt;

·	het dunnen van de ranken;

·	zomersnoei oftewel het trimmen;

·	het remmen van de scheutgroei;

·	het positioneren van de scheuten;

·	het blad verwijderen rond de trossen;

·	het leidsysteem wat van grote invloed is op het oppervlak en de dichtheid van de loofwand.

Volgens Richard Smart - de grondlegger van de theorieën over loofwandbeheer - hebben veel wijngaarden last van overmatige groei en ontstaat er een dichte loofwand met veel schaduw.
Dit is van invloed op de wijnkwaliteit.
Schaduw veroorzaakt:
- uiteindelijk minder suikers
- minder smaakstoffen
- minder wijnsteenzuur
- minder aroma en boeket
- een hoger kaliumgehalte en een hogere pH
- meer appelzuur
- het grasachtig karakter van sommige wijnen wordt versterkt
- meer kans op botrytis

Het vermijden van schaduw is niet de enige voorwaarde voor een kwaliteitswijn. Het is van groot belang dat de wijngaard in balans is, dus niet te veel maar ook niet te weinig bladeren en fruit.
Zie ook het schema op deze pagina.

Direct effect

Indirect via microklimaat

Klimaat

- Zonnestraling
- Temperatuur
- Vochtigheid
- Wind
- Neerslag
- Verdamping

Culturele beslissingen

- Plantdichtheid
- Keuze ras en onderstam
- Bemesting
- Ziektebestrijding
- Snoei
- Bodembewerking

Canopyklimaat

- hoeveelheid licht op blad
- hoeveelheid licht op tros

Loofopbouw

- scheuten per plant
- blad per plant
- totaal blad

Leidsysteem

- ruimtelijke opbouw
- verdeling scheut/tros

Samenstelling bes

Groei wijnstok

Kwaliteit wijn

Wijnmakerskwaliteiten

Groeistimulatie

Bodem

- Diepte
- Textuur
- Water en voedsel

Directe en indirecte invloeden op wijnkwaliteit

Richard Smart is oorspronkelijk afgestudeerd aan de Landbouwhogeschool in Sydney. In 1965 begon hij met zijn eerste baan en kwam meteen in de wijnbouw research terecht. Vanaf 1982 tot 1989 was hij verantwoordelijk voor het wijnbouwonderzoek aan het Ruakura Agrarisch Centrum te Hamilton in Nieuw Zeeland. Hier ontwikkelde hij zijn ideeën en technieken die in zijn boek '' Sunlight into wine" beschreven staan. Waar het allemaal om draait is het "grapevine canopy management". In goed Nederlands noemen we dit loofwandbeheer.

Revolutie
In de tachtiger jaren is er een groeiend besef ontstaan (voornamelijk in de nieuwe wijnwereld) dat het microklimaat van de wijngaard, en dan echt het microklimaat in de loofeand, van wezenlijk belang is voor de opbrengst en kwaliteit. Dit klimaat kan beïnvloed worden door het loofwand

management. Vanaf 1980 is dit idee langzaam geaccepteerd in de nieuwere wijnlanden zoals Australië, Nieuw Zeeland, Californië, en Noord-Amerika. In Californië wordt loofwand management al onderwezen op de wijnbouwuniversiteit. In Europa blijft men vooralsnog sceptisch of zoals Richard Smart het zelf zei op een symposium in 1996 in Rochester, New York: "De mensen in de oude wijnlanden accepteren niet zo snel nieuwe ideeën".
Richard Smart heeft vele volgelingen maar ook felle tegenstanders. Het is misschien nog te vroeg om te zeggen of de ideeën van Richard Smart goed of fout zijn, hij heeft de mensen wel aan het denken gezet. En er zijn al veel aanhangers die goede resultaten geboekt hebben. Bovendien is inmiddels wel gebleken dat de wijnmakers uit de Nieuwe Wereld de zaken goed voor elkaar hebben want veel van hun wijnen doen absoluut niet meer onder voor de grote Franse wijnen.

Hoewel in de Nieuwe Wereld de Europese rassen overal aangeplant staan kunnen de wijnbouwers niet de unieke combinatie van bodem en klimaat van de grote wijngaarden dupliceren. Maar volgens Smart kun je wel de loofwand bekijken en dit kopiëren naar je eigen wijngaard. Daarom heeft hij vele zeer beroemde wijngaarden in Europa bezocht en daar studies verricht en een systeem ontwikkeld om de loofwand in kaart te brengen. De resultaten van dit onderzoek worden zeer goed beschreven in het boek "Sunlight into wine", zie ook de literatuurpagina.